دکتر حسن شفیعی عضو هیئت علمی دانـشگاه

روان شناسی بالینی، روان شناسی شناختی، علوم شناختی، روان شناسی سلامت
 
کودکان بسیار خجالتی در خطر مشکلات رفتاری هستند
ساعت ۱:٠٥ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/٦/٢٥ : توسط : دکتر شفیعی

پژوهشگران علوم رفتاری می گویند نتایج بررسی های آنان نشان داده است که : گرچه مقدار کمی خجالت در کودکان قابل قبول است اما کودکان بسیار خجالتی بیشتر از همسن و سالان  خود در خطر مشکلات رفتاری هستند. این کودکان در به دست آوردن مهارت‌های یادگیری ضعیف‌تر از بقیه عمل می‌کنند و در مهد کودک بیشتر از سایرین در درس‌های ریاضیات و خواندن مشکل پیدا می‌کنند.


به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،   کودک خجالتى در موقعیت هاى ناآشنا و هنگام تعامل و گفت وگو با دیگران عصبى و مضطرب مى شود. یک کودک خجالتى، زمانى که تصور کند مورد توجه اطرافیانش قرار گرفته است، بى نهایت ناراحت و پریشان مى شود. یک کودک خجالتى ترجیح مى دهد شاهد بازى کودکان دیگر باشد، ولى خود به بازى آنها نپیوندد.

بیشتر کودکان در شرایط مختلف قدرى احساس خجالت و کمرویى مى کنند، اما کودکانى که این مشکل را به صورت حاد دارند، در تمام اوقات زندگى شان احساس خجالت و شرمسارى مى کنند.

این احساس نه تنها مى تواند بر رشد اجتماعى کودک تاثیرى منفى به جا گذارد، بلکه مى تواند موجب کاهش عملکرد تحصیلى و افت آموزش و یادگیرى او شود.

ربکا بلوتسکی شیرر، استادیار روانشانسی دانشگاه میامی گفت: کودکان خجالتی معمولاً در ردیف‌های آخر کلاس می‌نشینند و بیشتر از دید معلم پنهان می‌مانند.وی گفت: شرکت در فعالیتهای کلاسی برای یادگیری بخصوص در سالهای اولیه تحصیل حائز اهمیت است.

ربکا بلوتسکی شیرر افزود: خجالتی بودن در برخی ازکودکان مانع از شرکت آنها در فعالیتهای کلاسی می‌شود. برخی از انواع خجالت ناسالم هستند و می‌توانند موجب ایجاد اضطراب شوند.در این تحقیقات پیشرفت اجتماعی و تحصیلی ۴۴۰۰ کودک ۳ تا ۵ ساله در برنامه هداستارت در طول سال تحصیلی بررسی شد. بیشتر افراد شرکت کننده در این تحقیقات سیاهپوست (۷۱ درصد)، ۱۶ درصد اسپانیولی، ۷درصد سفیدپوست و ۵ درصد آسیایی یا غیره بودند.بیشتر این کودکان در خانواده هایی زندگی می‌کردند که درآمد سالانه آنها کمتر از ۱۵۰۰۰ دلار بود. آنها در ۲۶۸ کلاس مختلط به لحاظ سنی تحصیل می‌کردند و از ۱۰۰ مرکز مختلف انتخاب شده بودند. معلمان پیشرفت عاطفی و علمی هر کودک را ۳ بار در طول سال ارزیابی کردند.

دختران و کودکانی که سنشان بیشتر بود عملکرد بهتری در کلاس داشتند، مشکلات رفتاری کمتری را نشان دادند و مهارت‌های زبانی و ریاضی بیشتری هم داشتند.

دکتر اندرو آدسمن رئیس بخش مشکلات رفتاری و رشدی کودکان در مرکز پزشکی استیون و الکساندرا کوهن در نیویورک گفت: این تحقیقات محدودیت‌هایی هم داشته است. شاید کودکی که به لحاظ تحصیلی ضعیف است، از موقعیت‌های یادگیری دور بوده است و به این دلیل خجالتی به نظر می‌رسد.

علاوه بر این آدسمن گفت: به دلیل کمی تنوع اجتماعی- اقتصادی و نژادی در این تحقیقات نمی‌توان نتایج آنها را به کل جمعیت تعمیم داد.

وی گفت: کلاس‌هایی که ترکیب سنی مختلفی دارند یعنی هم کودکان پیش دبستانی و هم کودکان مهد در آنها شرکت دارند ممکن است باعث انحراف در نتیجه تحقیقات شده باشد.مثلاً اگر کودکان ۳ ساله را در یک کلاس پیش دبستانی قرار دهیم دچار اضطراب می‌شوند.

حتی اگر یک دانش‌آموز اول دبیرستانی را در کلاسی که بقیه سطحی بالاتر از او دارند قرار دهیم، او کمتر علاقه‌ای به فعالیت کلاسی نشان می‌دهد.

وی گفت: در این گونه محیط‌ها معلمان باید به کودکان خجالتی و غیرخجالتی به میزان مورد نیازشان توجه داشته باشند. والدین هم باید در مورد عملکرد علمی و اجتماعی کودکشان سئوالاتی را از معلمان بپرسند.

آدسمن خاطرنشان کرد: بسیاری از کودکان خجالتی عملکرد خوبی دارند. تنها تعداد بسیاری کمی از آنها در معرض خطر هستند.

دانش آموزان پردردسر بیشتر توجه معلم را جلب می‌کنند اما معلمان و والدین باید بدانند که توجه به کودکانی که از ایجاد رابطه با دیگران خودداری می‌کنند بسیار مهم است زیرا این افراد بیشتر به لحاظ تحصیلی دچار مشکل می‌شوند.

در حالیکه این تحقیقات رابطه‌ای بین خجالت بسیار و مشکلات بالقوه یادگیری یافت اما نتوانست یک رابطه قطعی بین این ۲ عامل نشان دهد.

نتایج این تحقیقات در مجله School Psychology به چاپ رسید.